De vraag lijkt over warmte te gaan. Dat is hij niet. Je kiest een plek — onder het laken, over je heen, op de bank, in een stoel — en die plek bepaalt daarna welk type deken je nodig hebt en hoe ver hij van het stopcontact mag liggen.
Een bovendeken ligt over je heen en verwarmt de laag lucht die om je heen zit. Een onderdeken ligt onder het hoeslaken op het matras en geeft zijn warmte af via contact: matras, laken, jij. Dezelfde draden, maar niet dezelfde toepassing: de een is gemaakt om onder een laken te liggen, de ander om los over je heen te liggen. Weet je nog niet in welke situatie je zit, begin dan bij de plaatsen waar een elektrische deken terechtkomt en kom hier terug zodra bed, bank of stoel vaststaat.
Wat er aan het product verandert als je de deken verplaatst
Van 59 elektrische dekens heb ik op een rij gezet wat het merk er zelf over opgeeft. Bij achttien daarvan heb ik een veld vastgelegd dat zegt welk type het is. Tien keer staat er onderdeken, zeven keer bovendeken, en één keer blijft het veld leeg. Interessanter dan die verhouding is wat er verandert zodra de deken van het matras af komt.
| Wat verandert | Onderdeken | Bovendeken |
|---|---|---|
| Wat hem op zijn plek houdt | het strakgetrokken hoeslaken erboven | niets, tenzij het merk iets meelevert |
| Of hij mee kan naar de bank | nee, hij hoort onder een laken | ja, hij ligt los en heeft geen laken nodig |
| Waar hij ligt | op het matras, onder het hoeslaken | over je heen, op het dekbed of los om je schouders |
| Hoe de warmte bij je komt | via contact met matras en laken | via de laag lucht tussen deken en huid |
Wat een verplaatsing verder met het product doet — of het merk een bevestiging opgeeft en waar de stroom vandaan komt — is uitgezocht bij de plaatsen waar een elektrische deken terechtkomt. Op deze pagina houd ik het bij wat de keuze bóven of ónder verandert.
De kabel bepaalt hoe ver de deken van het stopcontact mag
In bed is dit geen vraag: het stopcontact zit naast het nachtkastje. Bij een bank midden in de kamer wel. Dat is het directe gevolg van de plaatsingskeuze: hoe verder de deken van het bed af komt, hoe belangrijker het wordt hoeveel snoer je krijgt.
Een veld voor kabellengte heb ik bij zeventien van de 59 dekens. Van die zeventien noemen er acht een lengte, bij negen blijft het veld leeg. Die acht liggen dicht bij elkaar, tussen 2,30 en 2,50 m, en geen van deze acht komt verder dan tweeënhalve meter.
Dat is de afstand die je hebt. Staat je bank verder van de muur, dan valt die hele groep af, hoe goed de deken verder ook is.
Bed, bank of stoel: waar je verder leest
De plaatsingskeuze splitst zich daarna in negen deelvragen. Ze verschillen niet in onderwerp maar in het criterium waarop ze uiteenvallen. Hieronder staat per vraag welk criterium dat is, en wanneer die vraag de jouwe is.
| Deelvraag | Het criterium dat hem afsplitst | Wanneer je hier moet zijn |
|---|---|---|
| Elektrische onderdeken | de deken ligt onder het laken en verwarmt via contact | Als de deken altijd in bed blijft en je vooral het matras wilt voorverwarmen |
| Elektrische deken voor op de bank | de deken ligt los over je heen, buiten de slaapkamer | Als je hem 's avonds gebruikt terwijl je zit en niet ligt |
| Warmtedeken voor een stoel | de deken ligt onder of achter je, niet over je heen | Als het om zitten gaat: bureaustoel, fauteuil, rolstoel |
| Draadloze warmtedeken voor een stoel | geen kabel, dus een laadtijd in plaats van een lengte | Als er geen stopcontact binnen 2,50 m is |
| Elektrische deken voor één of twee personen | het aantal bedieningen | Als er iemand naast je ligt met een ander warmtegevoel |
| Veilig gebruik in de praktijk | wat je met een ingeschakelde deken wel en niet doet | Als je wilt weten wat je moet laten, niet wat je moet kopen |
| Het elektromagnetische veld van een deken | het veld rond de draden, los van brand- en elektrische veiligheid | Als straling je specifieke zorg is en de rest niet |
| Een deken onder of boven de molton | wat een tussenlaag met de doorgegeven warmte doet | Als je al een molton op je matras hebt liggen |
| Warmte bij spierklachten | wat er over het effect geclaimd wordt en door wie | Als je de deken om een lichamelijke reden overweegt, niet om comfort |
Blijft de deken altijd in bed, dan heeft hij geen bevestiging nodig en verwarmt hij het matras waar je toch op gaat liggen; wat de merken daarover opgeven staat bij de elektrische onderdeken. Neem je hem mee naar de woonkamer, begin dan bij de elektrische deken voor op de bank, want daar draait het om de losse kabel en de maat van de zitting in plaats van om de maat van je bed.
Drie vragen die de plek vastleggen
Blijft de deken altijd in bed?
Houdt de ondergrond de deken zelf op zijn plek?
Zit er een stopcontact binnen tweeënhalve meter?
Conclusie
Boven of onder is een plaatskeuze, en de gevolgen staan juist in de velden die vaak leeg blijven: het typeveld en de kabellengte, allebei hierboven geteld. Die twee bepalen of de deken past op de plek die jij in gedachten hebt.
Blijft hij in bed, dan houdt het hoeslaken hem vanzelf op zijn plek en telt vooral de maat. Gaat hij mee de kamer in, meet dan eerst de afstand tot het stopcontact. Weet je nog niet welk van de twee je zoekt, dan zet het overzicht van gebruikssituaties de plekken op een rij voordat je aan het product begint.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een elektrische onderdeken en een bovendeken?
Een onderdeken ligt op het matras onder je hoeslaken en geeft zijn warmte via contact door aan matras, laken en lichaam. Een bovendeken ligt over je heen en verwarmt de laag lucht tussen deken en huid. Het gevolg is praktisch: de onderdeken zit vast onder een laken, de bovendeken ligt los en kan mee naar de bank.
Kan een elektrische onderdeken ook op de bank?
Hij gaat wel aan, maar hij is er niet voor gemaakt. Een onderdeken is gemaakt om plat op een matras te liggen met een strak laken erover; op een bank ontbreekt die klem, en dan wordt "blijft hij liggen" een productvraag in plaats van iets wat het bed voor je oplost. Wil je op de bank ook warmte, dan zoek je een uitvoering die daar los overheen kan liggen.
Wat zijn de nadelen van een elektrische onderdeken?
Hij blijft waar hij ligt. Je gebruikt hem alleen in bed, hij verwarmt eerst het matras en pas daarna jou, en hij vraagt een strak hoeslaken erover. Wil je 's avonds op de bank ook warmte, dan heb je in de praktijk een tweede product nodig, of een uitvoering die los over je heen kan liggen.
Wat is de beste elektrische bovendeken?
Dat hangt af van waar hij komt te liggen, en juist die gegevens ontbreken vaak: van de zeventien dekens met een veld voor kabellengte noemen er negen geen lengte, en bij 41 van de 59 stond helemaal geen typeveld. Een bovendeken waarvan het merk dat allebei wél opgeeft, geeft je meer zekerheid over de plek dan een deken met een stand meer.
Heb je voor de bank een deken zonder stekker nodig?
Alleen als het stopcontact te ver weg zit. Is de afstand van je bank tot de muur groter dan de langste opgegeven kabellengte, dan valt die groep af en kom je uit bij een deken op powerbank of accu. Eén uitvoering meldt buiten dat veld om een vast snoer van vier meter; die valt dus niet af.