Je ligt er een halve nacht tegenaan, met hooguit een laken ertussen. Daarom komt deze vraag bij een elektrische deken terug en bij een waterkoker niet. Wie erop zoekt, vindt bovenaan vooral pagina's die iets verkopen. Hieronder staat wat de instanties zelf schrijven, en waar hun uitspraak ophoudt.
Eerst wat de merken zelf opgeven. In de opgaven van 59 elektrische dekens van 28 merken, over 25 specificatievelden, komt straling nul keer voor, en elektromagnetisch, magneetveld en EMF evenmin. In geen van die opgaven komt het onderwerp voor, in welke richting dan ook — wat een merk elders zegt, valt buiten deze telling.
Wat een elektrische deken uitzendt
Het Nederlandse elektriciteitsnet werkt op 50 hertz. Het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid — een samenwerking van onder meer het RIVM, TNO en de GGD'en — schrijft dat huishoudelijke apparaten "zodra ze worden ingeschakeld elektrische en magnetische velden" produceren, en dat het veld bij dubbele afstand "een factor vier tot acht lager" is.
Die vuistregel is hier onbruikbaar: de afstand is nul. Verandert de afstand met waar de deken ligt? Voor bed, bank en stoel is dat een ander product; dat staat in het overzicht per gebruikssituatie.
Een elektrische deken die aan staat, geeft een relatief hoog magnetisch en elektrisch veld dicht tegen het lichaam.
Kennisplatform EMV, Blootstelling aan elektromagnetische velden van elektrische apparaten verminderen — gelezen 31 augustus 2026
Geen getal: niet hoe hoog relatief hoog is, en niet op welke afstand. Er staat niet dat het veld schadelijk is, en evenmin dat het dat niet is.
De Nederlandse cijfers zijn eenentwintig jaar oud
RIVM-rapport 300010001 uit 2005, van Kelfkens en Pruppers, bevat het enige dekencijfer van een Nederlandse instantie in mijn bronnen. Het RIVM mat het niet zelf: het nam twee buitenlandse studies over. Het gemiddelde veld in Europese woningen is volgens de WHO ongeveer 0,07 microtesla.
Hatch schat een veldsterkte van 2,2 microtesla op de deken. Verschaeve meet 1,3-2,3 microtesla in de opwarmstand en 0,6 microtesla in de doorslaapstand.
RIVM, Extreem-laagfrequente elektrische en magnetische velden van huishoudelijke apparatuur, rapport 300010001, Kelfkens en Pruppers, 2005 — gelezen 31 augustus 2026
Het RIVM schrijft dat de deken in de eigen vergelijkingstabellen ontbreekt. In de RIVM-metingen aan huishoudelijke apparaten uit 2009 en 2018 komt hij evenmin voor: eenentwintig regels, geen deken. Een nieuwere Nederlandse meting vond ik niet, op 31 augustus 2026.
De 0,4 microtesla die je online tegenkomt gaat over iets anders
Wie zoekt op straling en slapen, botst binnen twee klikken op 0,4 microtesla. Dat getal is echt, maar hoort bij een andere vraag.
| 100 microtesla | 0,4 microtesla | |
|---|---|---|
| Wat het is | blootstellingslimiet | beleidsadvies, geen limiet |
| Van wie | de ICNIRP, via een EU-aanbeveling uit 1999 | de Nederlandse overheid, sinds 2005 |
| Waarover | velden van 50 hertz, ook die van apparaten | elektriciteitsnetwerk (sinds 2023; daarvoor alleen bovengrondse hoogspanningslijnen) |
| Hoe gemeten | op elk moment | als jaargemiddelde |
Het Kennisplatform beschrijft die 0,4 microtesla als voorzorgbeleid voor het elektriciteitsnetwerk, niet als norm voor apparaten in huis. Na een advies van de Gezondheidsraad uit 2018 is dat beleid op 1 oktober 2023 verbreed van bovengrondse hoogspanningslijnen naar het elektriciteitsnetwerk als geheel. Geen Nederlandse instantie in mijn bronnen past de waarde toe op een elektrische deken.
Wat groep 2B bij het IARC betekent, en wat niet
Dit is de zin die het vaakst verkeerd wordt overgenomen. In 2002 plaatste het IARC, het kankeronderzoeksbureau van de WHO, laagfrequente magneetvelden in categorie 2B: mogelijk kankerverwekkend bij mensen. Zo staat het ook in de GGD-richtlijn medische milieukunde van het RIVM.
Die categorie zegt iets over de kracht van het bewijs dat iets kanker kán veroorzaken, niet over de kans dat het gebeurt. Het IARC schrijft erbij dat twee stoffen in dezelfde groep een heel verschillend risico kunnen dragen. Bij mijn laatste controle stonden er 329 in groep 2B.
Groep 2B zegt dus niet: een elektrische deken veroorzaakt kanker. En ook niet: hij is bewezen veilig.
The categories of the classification indicate the strength of the evidence as to whether an agent is capable of causing cancer (technically called hazard), but it does not measure the likelihood that cancer will occur (technically called risk) at a particular level of exposure to the agent.
IARC Monographs, Questions and Answers, monographs.iarc.who.int — gelezen 31 augustus 2026
Het Engels is bewust niet vertaald: hazard is ‘kán het kanker veroorzaken’, risk is ‘hoe groot is die kans’ — Nederlands heeft daar geen vast woordpaar voor. Het IARC beoordeelde met 2B de veldsoort, niet de elektrische deken; wat het IARC over dekens zelf schreef, staat verderop. Geen veilige grenswaarde, geen uitspraak over duur.
Waar het bewijs volgens de WHO ophoudt
Waarop dat oordeel rust, staat in de WHO-achtergrondtekst van juni 2007: gebundelde analyses lieten een verdubbeling van kinderleukemie zien bij een gemiddelde blootstelling in de woning boven 0,3 tot 0,4 microtesla. In dezelfde tekst zwakt de WHO dat af: het bewijs wordt verzwakt door methodologische problemen zoals selectiebias, en is "niet sterk genoeg om als oorzakelijk te worden beschouwd".
Waar de deken wél apart wordt genoemd, is in datzelfde RIVM-rapport, en daar valt op hoe voorzichtig elke formulering is. Het IARC concludeerde er volgens het RIVM dat er geen significant verband bestaat tussen borstkanker en dekengebruik, al tekent het RIVM daarbij aan dat het IARC de gegevens over borstkanker te beperkt vindt om die relatie goed te kunnen beoordelen. De ICNIRP concludeerde dat er geen verband is met miskramen. Bij kinderleukemie vonden enkele onderzoeken wél een associatie met dekengebruik door het kind, maar die hing niet af van duur of frequentie. Hetzelfde rapport meldt dat de Vlaamse organisatie VITO uit voorzorg dekengebruik door kinderen ontraadt.
Op de balans is het bewijs rond kinderleukemie niet sterk genoeg om als oorzakelijk te worden beschouwd. Gemiddelde velden boven 0,3 microtesla in woningen zijn zeldzaam.
WHO, Exposure to extremely low frequency fields, backgrounder juni 2007, who.int — gelezen 31 augustus 2026
Dit gaat over het gemiddelde veld in een woning, niet over een apparaat dat een paar uur per etmaal tegen het lichaam ligt. De elektrische deken komt in de tekst niet voor.
Wat je kunt doen als je de blootstelling toch wilt verkleinen
De Nederlandse instanties hierboven schrijven niemand iets voor.
De middelste stap vermindert volgens het platform de blootstelling aan het magneetveld. Bij de derde is er volgens dezelfde tekst geen veld meer.
Kennisplatform EMV, gelezen 31 augustus 2026. Genoemd als mogelijkheid, niet als advies.
Conclusie
Een Nederlands cijfer over jouw deken uit dit decennium vond ik niet — op 31 augustus 2026, bij het RIVM, het Kennisplatform, de WHO en het IARC. Wat er wél is: 0,6 tot 2,3 microtesla uit een RIVM-rapport van 2005, een limiet van 100 microtesla, een IARC-indeling over bewijskracht, en een WHO die haar eigen bewijs niet oorzakelijk noemt.
Maak je je zorgen over een aandoening, een zwangerschap of een kind, vraag het dan aan de huisarts. Gaat je vraag eigenlijk over brand en elektrische veiligheid, dan staat dat op mijn pagina over veilig gebruik in de praktijk. Twijfel je nog tussen boven op of onder je — een keuze waarover geen van deze instanties iets zegt — dan gaat de vergelijking van bovendeken en bankdeken over wat er verder aan het product verandert.
Veelgestelde vragen
Hoeveel straling geeft een elektrische deken?
De enige waarden van een Nederlandse instantie in mijn bronnen staan in RIVM-rapport 300010001 uit 2005: 1,3 tot 2,3 microtesla in de opwarmstand en 0,6 microtesla in de doorslaapstand, op de deken.
Wat betekent het dat magneetvelden "mogelijk kankerverwekkend" heten?
Het IARC plaatste laagfrequente magneetvelden in 2002 in groep 2B. Die groep geeft volgens het IARC zelf de sterkte van het bewijs weer dat iets kanker kán veroorzaken, en niet hoe groot de kans daarop is. Er staan 329 stoffen en omstandigheden in.
Mag je een elektrische deken gebruiken tijdens de zwangerschap?
Het RIVM vat in rapport 300010001 samen dat de ICNIRP in 2000 concludeerde dat er geen verband bestaat tussen dekengebruik en miskramen, en dat het IARC de studies rond de zwangerschap methodisch onvoldoende noemt. Dat is een oordeel over studies, geen persoonlijk advies. Vraag het aan je verloskundige of huisarts.
Maakt het voor het magneetveld uit of de deken boven of onder je ligt?
Geen instantie en geen meting in mijn bronnen maakt dat onderscheid (stand 31 augustus 2026). Het Kennisplatform noemt alleen de regel dat het veld afneemt met de afstand, en geen van de 59 dekens in mijn vergelijking zegt er iets over.